Từ năm tài chính 2026, Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC làm chế độ kế toán doanh nghiệp chung. Doanh nghiệp nhỏ và vừa vẫn dùng Thông tư 133/2016/TT-BTC, hoặc được chọn Thông tư 99. Ngoài ra, Thông tư 46/2025/TT-BTC cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa tự sửa đổi tài khoản, chứng từ, sổ kế toán mà không phải xin Bộ Tài chính chấp thuận. Bài này giúp bạn chọn đúng chế độ và nắm các điểm mới.
Doanh nghiệp nào áp dụng chế độ nào?
| Chế độ kế toán | Áp dụng cho | Hiệu lực |
|---|---|---|
| Thông tư 133/2016/TT-BTC | Doanh nghiệp nhỏ và vừa (kể cả siêu nhỏ), trừ doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp Nhà nước sở hữu trên 50% vốn, công ty đại chúng, hợp tác xã | Từ năm tài chính 2017; sửa đổi bởi Thông tư 46/2025/TT-BTC |
| Thông tư 99/2025/TT-BTC | Doanh nghiệp thuộc mọi lĩnh vực, mọi thành phần kinh tế; doanh nghiệp nhỏ và vừa được chọn áp dụng | Năm tài chính bắt đầu từ 01/01/2026; thay Thông tư 200/2014/TT-BTC |
Căn cứ: Điều 2 Thông tư 133/2016/TT-BTC; Điều 2, Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa: chọn Thông tư 133 hay Thông tư 99?
Giữ Thông tư 133 nếu: doanh nghiệp nhỏ, nghiệp vụ đơn giản, chủ yếu cần báo cáo cho cơ quan thuế. Hệ thống tài khoản và báo cáo tài chính gọn hơn.
Chọn Thông tư 99 nếu: doanh nghiệp có kế hoạch gọi vốn, vay lớn, chuẩn bị niêm yết hoặc là công ty con của tập đoàn cần hợp nhất số liệu.
Lưu ý khi chọn Thông tư 99:
- Áp dụng nhất quán tối thiểu một kỳ kế toán năm (Điều 31 Thông tư 99/2025/TT-BTC).
- Khi đổi chế độ kế toán phải trình bày lại số liệu so sánh như khi thay đổi chính sách kế toán, giải trình lý do và ảnh hưởng trong thuyết minh báo cáo tài chính.
- Theo Thông tư 133, doanh nghiệp chọn chế độ kế toán doanh nghiệp (thay cho 133) phải thông báo cho cơ quan thuế quản lý; muốn quay lại Thông tư 133 thì làm từ đầu năm tài chính và thông báo lại (Điều 3 khoản 1 Thông tư 133/2016/TT-BTC).
Điểm mới: doanh nghiệp được tự sửa đổi biểu mẫu, tài khoản
Thông tư 46/2025/TT-BTC (hiệu lực 01/07/2025) thay Điều 10 Thông tư 133:
| Nội dung | Trước đây | Từ 01/07/2025 |
|---|---|---|
| Chứng từ, sổ kế toán | Biểu mẫu hướng dẫn, được tự thiết kế | Vẫn không bắt buộc; được thiết kế thêm, sửa đổi, bổ sung nhưng phải bảo đảm nội dung theo Luật Kế toán |
| Tài khoản kế toán | Sửa đổi tài khoản cấp 1, cấp 2 phải được Bộ Tài chính chấp thuận | Được tự sửa đổi, bổ sung tên, số hiệu, kết cấu, nội dung tài khoản, miễn không làm thay đổi chỉ tiêu trên báo cáo tài chính |
| Báo cáo tài chính | Sửa đổi biểu mẫu phải được Bộ Tài chính chấp thuận | Được bổ sung thêm chỉ tiêu, phải thuyết minh nội dung bổ sung |
Điều kiện: có sửa đổi, bổ sung thì doanh nghiệp phải ban hành Quy chế hạch toán kế toán nêu rõ nội dung, sự cần thiết và trách nhiệm của doanh nghiệp. Không sửa đổi thì dùng nguyên các Phụ lục 1, 2, 3, 4 của Thông tư 133.
Căn cứ: Điều 3 Thông tư 46/2025/TT-BTC.
Phần mềm kế toán
Thông tư 99/2025/TT-BTC yêu cầu phần mềm kế toán tối thiểu: tuân thủ pháp luật kế toán, thuế; khi sửa chữa phải lưu lại dấu vết theo trình tự thời gian; bảo mật, cảnh báo hoặc ngăn can thiệp làm thay đổi số liệu đã ghi sổ; sẵn sàng kết nối với phần mềm hóa đơn điện tử, chữ ký số; nâng cấp được khi pháp luật thay đổi (Điều 28). Đây cũng là tiêu chí tốt để doanh nghiệp nhỏ chọn phần mềm dù áp dụng Thông tư 133.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp đang dùng Thông tư 200, năm 2026 phải làm gì? Thông tư 200 đã được thay bằng Thông tư 99/2025/TT-BTC từ năm tài chính bắt đầu 01/01/2026. Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể chuyển về Thông tư 133 (từ đầu năm tài chính, thông báo cơ quan thuế) hoặc áp dụng Thông tư 99 và chuyển đổi số dư theo Điều 29 Thông tư 99.
Hộ kinh doanh có áp dụng các thông tư này không? Không. Hộ kinh doanh ghi sổ theo Thông tư 152/2025/TT-BTC – xem bài Sổ sách kế toán hộ kinh doanh theo Thông tư 152.
Bài liên quan
- Báo cáo tài chính doanh nghiệp nhỏ và vừa: gồm những gì, nộp khi nào?
- Kế toán trưởng, người làm kế toán và lưu trữ chứng từ ở doanh nghiệp nhỏ
Căn cứ pháp lý
- Thông tư 133/2016/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa (Điều 2, 3, 10)
- Thông tư 46/2025/TT-BTC sửa đổi, bổ sung các thông tư lĩnh vực kế toán, kiểm toán (Điều 3)
- Thông tư 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp (Điều 2, 28, 29, 31)
Tra cứu toàn văn tại mục Văn bản pháp luật.
Bài viết mang tính hướng dẫn chung, không thay thế ý kiến tư vấn cho trường hợp cụ thể. Nội dung cập nhật theo quy định có hiệu lực tại thời điểm viết.