Ngoài giảm trừ gia cảnh, từ kỳ tính thuế năm 2026 người làm công ăn lương còn được trừ thêm một số khoản trước khi tính thuế TNCN. Hai khoản mới đáng chú ý là chi khám chữa bệnh (tối đa 23 triệu đồng/năm) và học phí (tối đa 24 triệu đồng/năm) cho bản thân và người phụ thuộc. Bài này tóm tắt 4 nhóm giảm trừ, điều kiện và cách để được trừ.
4 nhóm khoản giảm trừ (ngoài giảm trừ gia cảnh)
| Khoản | Mức tối đa | Điều kiện chính |
|---|---|---|
| Chi khám, chữa bệnh | Tổng không quá 23 triệu đồng/năm | Tại cơ sở y tế trong nước, thuộc danh mục do BHYT chi trả; có hóa đơn và bảng kê chi phí khám chữa bệnh |
| Chi giáo dục – đào tạo | Tổng không quá 24 triệu đồng/năm | Học phí mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, đại học và kỹ năng chuyên môn tại cơ sở trong nước; có hóa đơn, chứng từ |
| Bảo hiểm hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện, nhân thọ | Tổng không quá 3 triệu đồng/tháng | Gồm cả phần công ty đóng và phần bạn tự đóng |
| Đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học | Theo số thực đóng | Qua tổ chức, quỹ được cơ quan có thẩm quyền cho phép; có chứng từ thu hoặc chứng từ chuyển khoản |
Căn cứ: Điều 11 Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15; Điều 46 khoản 2 điểm a và Điều 49 Nghị định 253/2026/NĐ-CP.
Điều kiện để chi y tế, giáo dục được trừ
Theo Điều 49 khoản 3 Nghị định 253/2026/NĐ-CP, khoản chi phải đáp ứng đồng thời:
- Có hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Riêng chi y tế phải có thêm bảng kê chi phí khám bệnh, chữa bệnh do cơ sở khám chữa bệnh lập theo quy định của Bộ Y tế.
- Hóa đơn, chứng từ thể hiện thông tin của bạn hoặc người phụ thuộc của bạn.
- Không được chi trả từ nguồn khác: BHYT, bảo hiểm thương mại, công ty hỗ trợ, ngân sách nhà nước, tài trợ… Phần đã được nguồn khác trả thì không được trừ.
Một số khoản đã được miễn hoặc không tính thuế theo cách khác cũng không được trừ thêm lần nữa – ví dụ tiền công ty hỗ trợ chữa bệnh hiểm nghèo, tiền công ty trả thay học phí đào tạo nâng cao tay nghề (Điều 49 khoản 4).
Muốn được trừ y tế, giáo dục: phải tự quyết toán
Đây là điểm dễ bỏ sót. Nếu bạn muốn trừ các khoản chi y tế, giáo dục, từ thiện vào thu nhập trước khi tính thuế thì phải tự quyết toán thuế với cơ quan thuế, không ủy quyền cho công ty (Điều 51 khoản 3 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
Khoản phát sinh năm nào chỉ được trừ vào thu nhập của năm đó, không chuyển sang năm sau (Điều 49 khoản 5).
Ví dụ
Anh Nam lương 50 triệu/tháng, bảo hiểm bắt buộc đóng 5,25 triệu/tháng, có 1 con. Năm 2026 anh đóng học phí cho con 30 triệu đồng và chi khám chữa bệnh (phần BHYT không trả) 5 triệu đồng, đều có hóa đơn ghi tên con.
| Không khai giảm trừ | Có khai giảm trừ | |
|---|---|---|
| Thu nhập tính thuế cả năm | (50 − 5,25 − 15,5 − 6,2) × 12 = 276,6 triệu | 276,6 − 24 − 5 = 247,6 triệu |
| Thuế TNCN cả năm | 21.660.000 đồng | 18.760.000 đồng |
Học phí 30 triệu chỉ được trừ tối đa 24 triệu. Anh Nam tự quyết toán và giảm được 2.900.000 đồng thuế.
Thuế năm tính theo biểu lũy tiến năm: 120 triệu đầu × 5%, phần trên 120 đến 360 triệu × 10%.
Bảo hiểm hưu trí, nhân thọ: trần 3 triệu/tháng
- Khoản công ty đóng bảo hiểm hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện, nhân thọ cho bạn là thu nhập chịu thuế, nhưng được trừ khi tính thuế, tổng tối đa 3 triệu đồng/tháng cho tất cả các loại này, gồm cả phần bạn tự đóng (Điều 46 khoản 2 điểm a Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
- Bảo hiểm nhân thọ có tích lũy phí do công ty mua: chưa tính thuế khi mua; khi đáo hạn, doanh nghiệp bảo hiểm khấu trừ 10% trên phần phí tích lũy (với phí từ 01/01/2026 thì tính trên phần vượt mức 3 triệu/tháng) (Điều 50 khoản 3 điểm b).
- Bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm không có tích lũy phí do công ty mua: không tính vào thu nhập chịu thuế (Điều 8 khoản 4 điểm h).
Đóng góp từ thiện
Được trừ khi đóng góp vào: tổ chức chăm sóc trẻ em có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, người khuyết tật, người già không nơi nương tựa; quỹ từ thiện, quỹ nhân đạo, quỹ khuyến học; tổ chức có chức năng huy động tài trợ. Tổ chức, quỹ phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép thành lập hoặc công nhận và hoạt động không vì lợi nhuận. Cần giữ chứng từ thu của tổ chức hoặc chứng từ chuyển khoản (Điều 49 khoản 1).
Ủng hộ trực tiếp cho cá nhân, hoặc qua tài khoản cá nhân, không đáp ứng điều kiện này.
Câu hỏi thường gặp
Học phí học thêm, trung tâm ngoại ngữ có được trừ không? Nghị định ghi "học phí giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học… và các kỹ năng chuyên môn khác tại cơ sở giáo dục – đào tạo". Khoản chi phải có hóa đơn của cơ sở giáo dục – đào tạo trong nước. Với từng khoản cụ thể, nên hỏi lại cơ quan thuế quản lý.
Khám bệnh dịch vụ, ngoài danh mục BHYT có được trừ không? Không. Nghị định chỉ cho trừ chi khám chữa bệnh thuộc phạm vi danh mục do BHYT chi trả, phần không được nguồn khác chi trả.
Đã ủy quyền cho công ty quyết toán, giờ mới nhớ có hóa đơn học phí? Bạn phải tự quyết toán mới được trừ. Trường hợp đã quyết toán mà sau đó mới có hóa đơn, chứng từ thì điều chỉnh theo quy định về quản lý thuế (Điều 49 khoản 5).
Bài liên quan
- Cách tính thuế TNCN từ tiền lương năm 2026
- Giảm trừ gia cảnh 2026 và cách đăng ký người phụ thuộc
- Quyết toán thuế TNCN năm 2026
Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (Điều 8, 11)
- Nghị định 253/2026/NĐ-CP (Điều 8, 46, 49, 50, 51)
Tra cứu toàn văn tại mục Văn bản pháp luật.
Bài viết mang tính hướng dẫn chung, không thay thế ý kiến tư vấn cho trường hợp cụ thể. Nội dung cập nhật theo quy định có hiệu lực tại thời điểm viết.