Từ kỳ tính thuế năm 2026, thuế thu nhập cá nhân (TNCN) từ tiền lương, tiền công tính theo Luật Thuế TNCN số 109/2025/QH15: biểu thuế lũy tiến còn 5 bậc (trước đây 7 bậc), giảm trừ bản thân 15,5 triệu đồng/tháng, mỗi người phụ thuộc 6,2 triệu đồng/tháng. Bài này hướng dẫn cách tính từng bước, có ví dụ và công thức tính nhanh.
Biểu thuế lũy tiến từng phần 2026
| Bậc | Thu nhập tính thuế/tháng | Thu nhập tính thuế/năm | Thuế suất |
|---|---|---|---|
| 1 | Đến 10 triệu | Đến 120 triệu | 5% |
| 2 | Trên 10 đến 30 triệu | Trên 120 đến 360 triệu | 10% |
| 3 | Trên 30 đến 60 triệu | Trên 360 đến 720 triệu | 20% |
| 4 | Trên 60 đến 100 triệu | Trên 720 triệu đến 1,2 tỷ | 30% |
| 5 | Trên 100 triệu | Trên 1,2 tỷ | 35% |
Căn cứ: Điều 9 Luật Thuế TNCN 109/2025/QH15. Các quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 (Điều 29 khoản 2).
"Lũy tiến từng phần" nghĩa là mỗi phần thu nhập chỉ chịu thuế suất của bậc chứa nó, không phải toàn bộ thu nhập chịu một thuế suất.
Cách tính: 3 bước
Bước 1 – Thu nhập chịu thuế. Gồm tiền lương, tiền công, phụ cấp, thưởng và các khoản lợi ích nhận được, trừ các khoản không tính vào thu nhập chịu thuế và các khoản được miễn (ví dụ tiền làm thêm giờ, làm đêm theo đúng quy định; tiền ăn giữa ca trong mức quy định). Xem chi tiết tại bài Các khoản thu nhập không tính thuế TNCN.
Bước 2 – Thu nhập tính thuế.
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế − Bảo hiểm bắt buộc người lao động đóng − Giảm trừ gia cảnh − Các khoản giảm trừ khác (nếu có)
- Bảo hiểm bắt buộc: BHXH, BHYT, BHTN, bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp bắt buộc (Điều 8 khoản 2 Luật Thuế TNCN).
- Giảm trừ gia cảnh: 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân, 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc (Điều 10).
- Giảm trừ khác: đóng góp từ thiện, bảo hiểm hưu trí bổ sung/nhân thọ (tối đa 3 triệu/tháng), chi y tế, giáo dục (Điều 11; Điều 46, 49 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
Bước 3 – Áp biểu thuế lên thu nhập tính thuế.
Ví dụ
Ví dụ 1: Lương 20 triệu/tháng, không có người phụ thuộc, bảo hiểm bắt buộc đóng 2,1 triệu.
- Thu nhập tính thuế = 20 − 2,1 − 15,5 = 2,4 triệu
- Thuế = 2,4 triệu × 5% = 120.000 đồng/tháng
Ví dụ 2: Lương 40 triệu/tháng, 1 người phụ thuộc, bảo hiểm đóng 4,2 triệu.
- Thu nhập tính thuế = 40 − 4,2 − 15,5 − 6,2 = 14,1 triệu
- Bậc 1: 10 triệu × 5% = 500.000
- Bậc 2: 4,1 triệu × 10% = 410.000
- Thuế = 910.000 đồng/tháng
Ví dụ 3: Lương 100 triệu/tháng, 2 người phụ thuộc, bảo hiểm đóng 5 triệu.
- Thu nhập tính thuế = 100 − 5 − 15,5 − 6,2 × 2 = 67,1 triệu
- Bậc 1: 500.000 · Bậc 2: 2.000.000 · Bậc 3: 6.000.000 · Bậc 4: 7,1 triệu × 30% = 2.130.000
- Thuế = 10.630.000 đồng/tháng
Số tiền bảo hiểm trong ví dụ là giả định; số thực tế phụ thuộc mức lương đóng bảo hiểm của bạn.
Công thức tính nhanh (theo tháng)
| Thu nhập tính thuế/tháng (TN) | Thuế phải nộp |
|---|---|
| Đến 10 triệu | TN × 5% |
| Trên 10 đến 30 triệu | TN × 10% − 0,5 triệu |
| Trên 30 đến 60 triệu | TN × 20% − 3,5 triệu |
| Trên 60 đến 100 triệu | TN × 30% − 9,5 triệu |
| Trên 100 triệu | TN × 35% − 14,5 triệu |
Kiểm tra với ví dụ 2: 14,1 × 10% − 0,5 = 0,91 triệu – khớp với cách tính từng bậc.
Muốn tính nhanh từ lương Gross ra Net (gồm cả bảo hiểm), dùng Công cụ tính lương Gross ↔ Net hoặc Công cụ tính thuế TNCN.
Ai khấu trừ, ai quyết toán?
- Người lao động ký hợp đồng từ 3 tháng trở lên: công ty khấu trừ thuế hằng tháng theo biểu lũy tiến (Điều 50 khoản 1 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
- Không ký hợp đồng hoặc hợp đồng dưới 3 tháng: khấu trừ 10% nếu mỗi lần trả từ 5 triệu đồng trở lên – xem bài Thu nhập vãng lai và khấu trừ 10%.
- Cuối năm, thuế được tính lại theo năm khi quyết toán – xem bài Quyết toán thuế TNCN năm 2026.
Câu hỏi thường gặp
Lương bao nhiêu thì bắt đầu phải nộp thuế? Nếu không có người phụ thuộc, bạn chỉ nộp thuế khi thu nhập chịu thuế sau khi trừ bảo hiểm vượt 15,5 triệu đồng/tháng. Có 1 người phụ thuộc thì mức này là 21,7 triệu, 2 người là 27,9 triệu.
6 tháng đầu năm 2026 công ty khấu trừ theo cách cũ thì sao? Phần chênh lệch được điều chỉnh khi quyết toán thuế năm 2026; không phải nộp lại tờ khai tháng, quý đã nộp (Điều 70 khoản 2 Nghị định 253/2026/NĐ-CP).
Thưởng Tết có phải nộp thuế không? Có. Tiền thưởng tính vào thu nhập chịu thuế của tháng nhận thưởng, trừ một số khoản thưởng kèm danh hiệu, giải thưởng do Nhà nước công nhận.
Bài liên quan
- Giảm trừ gia cảnh 2026 và cách đăng ký người phụ thuộc
- Các khoản giảm trừ mới từ 2026: y tế, giáo dục, bảo hiểm, từ thiện
- Quyết toán thuế TNCN năm 2026: ai tự làm, ai ủy quyền, hạn khi nào?
Căn cứ pháp lý
- Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 (Điều 3, 8, 9, 10, 11, 29)
- Nghị định 253/2026/NĐ-CP quy định chi tiết Luật Thuế TNCN (Điều 8, 46, 50, 69, 70)
Tra cứu toàn văn tại mục Văn bản pháp luật.
Bài viết mang tính hướng dẫn chung, không thay thế ý kiến tư vấn cho trường hợp cụ thể. Nội dung cập nhật theo quy định có hiệu lực tại thời điểm viết.